Metody utrwalania żywności odgrywają istotną rolę w przemyśle spożywczym oraz w logistyce towarów wymagających kontrolowanych warunków przechowywania. Jednym z kluczowych zagadnień jest sposób obniżania temperatury w taki sposób, ażeby ograniczyć zmiany strukturalne w produkcie i spowolnić procesy biologiczne. W tym kontekście spore znaczenie ma tempo odprowadzania ciepła, które wpływa na jakość surowca po jego ponownym doprowadzeniu do temperatury użytkowej.
Różnorakie technologie chłodnicze są analizowane pod kątem ich wpływu na teksturę, wilgotność a także stabilność przechowywanych produktów.
W procesach niskotemperaturowych szczególną uwagę zwraca się na zamrażanie szokowe, które polega na bardzo szybkim obniżeniu temperatury produktu w krótkim czasie. Istotą tego zjawiska jest minimalizacja tworzenia dużych kryształów lodu wewnątrz struktury komórkowej, co może wpływać na późniejszą jakość po rozmrożeniu. Szybkie zdarzenie przez zakres temperatur krytycznych sprawia, że zmiany fizyczne zachodzą w ograniczonym stopniu, co jest przedmiotem badań w dziedzinie technologii żywności. Proces ten wymaga precyzyjnej sprawdzeniu parametrów takich jak wymianę powietrza, wilgotność a także intensywność zamiany ciepła.
W zastosowaniach przemysłowych stosuje się specjalistyczne urządzenia określane jako komory szokowego mrożenia, które umożliwiają utrzymanie bardzo niskich temperatur a także równomierne oddziaływanie chłodnego powietrza na cały ładunek towarów. W tego typu systemach ważne znaczenie ma cyrkulacja powietrza a także odpowiednie rozmieszczenie produktów, co daje możliwość na pozyskanie jednolitego efektu chłodzenia. Zakres temperatur roboczych może się różnić w współzależności od konstrukcji urządzenia oraz działu przetwarzanych surowców, jednak celem pozostaje szybkie przeprowadzenie fazy krystalizacji wody zawartej w produkcie. Rozwiązania te są analizowane w kontekście użyteczności energetycznej a także stabilności parametrów procesu.
Zastosowanie technologii niskotemperaturowych obejmuje różnorakie grupy towarów spożywczych, w tym mięso, ryby, warzywa a także wyroby gotowe, które wymagają zachowania określonych właściwości sensorycznych. W współzależności od rodzaju materiału biologicznego zmienia się sposób reagowania na obniżenie temperatury, co wpływa na ostatnią strukturę po rozmrożeniu. W badaniach nad przechowywaniem żywności konstatuje się też wpływ czasu ekspozycji na niską temperaturę oraz tempo jej obniżania, ponieważ czynniki te mogą determinować stabilność mikrobiologiczną i fizyczną produktu. W efekcie techniki tj. zamrażanie szokowe a także wykorzystanie komór szokowego mrożenia stanowią niezwykle ważny szczegół współczesnych metod konserwacji żywności.
Zobacz: przenośnie kontenery chłodnicze.