Rozwój technologii budowlanych spowodował, że konstrukcje stalowe są powszechnie stosowane w wielu typach obiektów, zarówno przemysłowych, jak i użytkowych. Wśród nich szczególne miejsce zajmują kratownice stalowe, które stanowią priorytetowy szczegół nośny w budowie hal, mostów, zadaszeń czy dużych przestrzeni efektywności publicznej. Ich konstrukcja opiera się na układzie prętów połączonych w węzłach, co umożliwia na równomierne rozłożenie sił i gwarantuje dużą wytrzymałość przy niewielkim zużyciu materiału.

Dzięki temu możliwe jest tworzenie rozległych przestrzeni bez konieczności stosowania podpór pośrednich, co daje większą swobodę w projektowaniu wnętrz. Właściwości mechaniczne stali, takie jak elastyczność i odporność na obciążenia dynamiczne, czynią kratownice rozstrzygnięciem, które łączy efektywność z trwałością konstrukcyjną.

W budownictwie dachowym dużą rolę odgrywają wiązary dachowe, których zadaniem jest przenoszenie obciążeń z pokrycia dachowego na ściany lub słupy nośne. W zależności od przeznaczenia obiektu i rodzaju dachu stosuje się różnorodne typy wiązarów, w tym stalowe, drewniane albo mieszane. Wiązary dachowe ze stali umożliwiają budowę dachów o znacznych rozpiętościach, co ma znaczenie w przypadku hal produkcyjnych, sportowych czy magazynowych. Ich konstrukcja, analogicznie jak w przypadku kratownic, opiera się na zasadzie przenoszenia sił poprzez układ geometryczny, co minimalizuje ryzyko odkształceń i umożliwia na zyskanie wysokiej stabilności. W praktyce projektowej istotne jest także odpowiednie zabezpieczenie stali przed korozją, co wydłuża trwałość całej konstrukcji i redukuje konieczność przeprowadzania częstych przeglądów technicznych.

Zastosowanie kratownic stalowych i wiązarów dachowych wiąże się z precyzyjnym procesem projektowym, który musi uwzględniać obciążenia śniegiem, wiatrem, ciężar własny konstrukcji a także planowany sposób użytkowania budynku. Użycie oprogramowania do modelowania konstrukcji pozwala na symulację różnych wariantów obciążeń i analizę ich wpływu na poszczególne elementy układu nośnego. Dzięki temu można zoptymalizować kształt i rozmieszczenie prętów, a także dobrać odpowiednie przekroje elementów stalowych. W sytuacji dużych inwestycji stosuje się również rozwiązania modułowe, które umożliwiają montaż konstrukcji w krótkim czasie i z zachowaniem wysokiej dokładności wymiarowej. Dobrą właściwością tego rodzaju rozwiązań jest też możliwość demontażu i ponownego wykorzystania elementów w innych obiektach, co wpisuje się w koncepcję budownictwa zrównoważonego.

Kratownice stalowe i wiązary dachowe mają znaczenie nie tylko techniczne, ale i architektoniczne. W nowoczesnych obiektach coraz częściej pozostają widocznym elementem wystroju wnętrza, nadając konstrukcji industrialny charakter. Projektanci wykorzystują ich geometryczną formę jako część koncepcji estetycznej, łącząc funkcję nośną z walorami wizualnymi. Takie podejście daje możliwość na tworzenie przestrzeni o otwartym planie i dużej wysokości, które równocześnie spełniają rygorystyczne wymagania dotyczące nośności i bezpieczeństwa. W zależności od potrzeb współudziałowca inwestycyjnego kratownice i wiązary mogą być zrobione z różnorakich gatunków stali, zróżnicowanych pod względem wytrzymałości i odporności na czynniki zewnętrzne, co pozwala dostosowanie konstrukcji do konkretnych warunków eksploatacyjnych i środowiskowych.

Zobacz również: bindry stalowe.